Pewność siebie w ujęciu psychologicznym oznacza względnie trwałe przekonanie o własnej skuteczności, wartości i zdolności radzenia sobie z wyzwaniami. Nie jest to tożsame z wysoką samooceną opartą na porównywaniu się z innymi ani z ekstrawertycznym stylem bycia. Jej istotą jest poczucie sprawstwa oraz akceptacja własnych emocji – zarówno przyjemnych, jak i trudnych. Badania nad rozwojem dziecka pokazują, że fundamenty pewności siebie kształtują się w relacji z dorosłymi, którzy adekwatnie reagują na potrzeby emocjonalne dziecka, pozwalają mu doświadczać samodzielności i uczą konstruktywnego radzenia sobie z porażką. Wzmacnianie tej cechy wymaga więc nie na nieustannym chwaleniu, ale na tworzeniu bezpiecznego środowiska, w którym dziecko może próbować nowych rzeczy, popełniać błędy i wyciągać wnioski. Zapraszam do przeczytania recenzji książki z serii „Akceptuję, co czuję” – Pewność siebie.

Zarys książki

Wyżej przedstawione podejście do rozwoju emocjonalnego odnajdujemy w książce pt. Pewność siebie autorstwa Isabelle Filliozat, Violène Riefolo, Amandine Laprun oraz Chantal Rojzman. Publikacja stanowi element szerszego nurtu wspierania kompetencji emocjonalnych u dzieci i ma charakter warsztatowy. Jej głównym celem jest rozwijanie u młodych czytelników świadomości własnych stanów emocjonalnych oraz budowanie pozytywnego, ale realistycznego obrazu siebie. Zaadresowano ją dla dzieci od lat pięciu, ale wybrane ćwiczenia spokojnie można zastosować nawet u nastolatków.

Struktura książki opiera się na krótkich wprowadzeniach i licznych ćwiczeniach aktywizujących. Dziecko jest zachęcane do identyfikowania sytuacji, w których odczuwa niepewność, do nazywania swoich reakcji oraz do analizowania myśli towarzyszących trudnym emocjom. Ćwiczenia mają charakter praktyczny: obejmują rysowanie, uzupełnianie zdań, wybór odpowiedzi czy tworzenie własnych opisów doświadczeń. Tego rodzaju aktywność sprzyja internalizacji treści – dziecko nie przyswaja gotowych definicji, lecz konstruuje znaczenia na podstawie własnych przeżyć. Co więcej, ćwiczenia te mogą stanowić bodziec do rozmowy z rodzicem, opiekunem, czy nawet specjalistą.

Lęk i wstyd jako naturalne reakcje

Na uwagę zasługuje fakt, że autorki nie redukują pewności siebie do osiągnięć ani sukcesów szkolnych. Podkreślają znaczenie samoświadomości i regulacji emocji jako podstawy stabilnego poczucia własnej wartości. W książce wyraźnie zaznacza się przekonanie, że lęk czy wstyd nie są oznaką słabości, lecz naturalnymi reakcjami, które można zrozumieć i oswoić. Takie podejście jest zgodne z aktualną wiedzą psychologiczną dotyczącą odporności psychicznej i rozwoju kompetencji społeczno-emocjonalnych.

Istotnym elementem publikacji jest poradnik dla rodziców. Zawiera on objaśnienia mechanizmów psychologicznych leżących u podstaw zachowań dziecka oraz konkretne wskazówki dotyczące codziennych sytuacji wychowawczych, związanych z budowaniem pewności siebie, poczuciem sprawczości. Podkreślona zostaje rola komunikatów wspierających autonomię dziecka oraz znaczenie stawiania realistycznych wymagań. Poradnik pomaga dorosłym zrozumieć, że nadmierna krytyka, ale również nadopiekuńczość, mogą osłabiać rozwój poczucia sprawczości, a także pojąć, w jaki sposób wzmacniać u dzieci wiarę we własne kompetencje.

Wartością książki Pewność siebie jest jej przejrzystość i operacyjność. Materiał można realizować etapami, dostosowując tempo pracy do wieku i możliwości dziecka. Publikacja może być wykorzystywana zarówno w domu, jak i w pracy terapeutycznej czy edukacyjnej. Nie zastępuje profesjonalnej pomocy w przypadku poważnych trudności emocjonalnych, ale stanowi solidne wsparcie profilaktyczne.

Podsumowanie recenzji

Poradnik Pewność siebie oferuje spójne i praktyczne narzędzia do rozwijania pewności siebie rozumianej jako kompetencja emocjonalna i poznawcza. Łączy przystępność formy z psychologiczną rzetelnością, a dzięki części skierowanej do rodziców wzmacnia systemowe podejście do wychowania. To propozycja dla tych, którzy chcą świadomie wspierać dziecko w budowaniu stabilnego i realistycznego obrazu siebie.

Justyna Gul,

Qultura słowa