Wiek nastoletni bywa czasem gwałtownych przemian, w którym młody człowiek przechodzi od dziecięcej zależności ku chwiejnym, lecz ambitnym próbom samodzielności. To etap intensywnych poszukiwań, buntu, nagłych zwrotów nastroju, ale też pierwszych głębszych refleksji nad światem i własną tożsamością. Dorosłym często trudno za tym nadążyć, a jeszcze trudniej zachować spokój i rozwagę, gdy codzienność wypełniają pytania bez prostych odpowiedzi, trzaskanie drzwiami lub milczenie. Właśnie w tę niepewną przestrzeń wypełnia książka Joanny Szulc Kochaj i pozwól na bunt. Jak towarzyszyć nastolatkom w dorastaniu, proponując uważne, wyważone spojrzenie na proces dojrzewania oraz na rolę rodzica, który ma być obecny, ale nie przytłaczający i który tak naprawdę musi nauczyć się swojego dziecka od nowa.

Zarys książki

Autorka opiera swoją narrację na rozmowach z licznymi specjalistami. Znajdziemy tu m.in. wypowiedzi psycholożki Agnieszki Stein, biologa Marka Kaczmarzyka i psychoterapeutki Grażyny Rybczyńskiej. Dzięki temu książka zyskuje merytoryczną wagę. Czytelnik otrzymuje wgląd w doświadczenia osób, które na co dzień pracują z młodzieżą i ich rodzinami. Każda rozmowa to odrębny rozdział książki i nieco inne spojrzenie na codzienność i życie z nastolatkiem. Dowiemy się co się dzieje w mózgu nastolatka i jakie zmiany w nim zachodzą. Ponadto dlaczego kłócimy się o bałagan. Przeczytamy także o czasie separowania się od rodziców, o systemie edukacji i miejscu w nim nastoletniego dziecka. Szulc nie ogranicza się do przedstawienia pojedynczych opinii; raczej splata je w spójną opowieść. Słychać w niej echa różnych szkół myślenia, lecz wszystkie spotykają się w jednym punkcie. W przekonaniu, że dojrzewający młody człowiek potrzebuje miłości, granic i przestrzeni do własnych prób mierzenia się ze światem.

Rozmowa, uważność, ciekawość, szacunek

Mocną stroną książki Kochaj i pozwól na bunt. Jak towarzyszyć nastolatkom w dorastaniu jest jej ton. Spokojny, rzeczowy, oparty na doświadczeniu i obserwacji. Szulc nie popada w przesadne nowinki wychowawcze ani w skrajne interpretacje płynących ze współczesności trendów. Przywoływani eksperci również starają się zachować umiar, pokazując, że choć świat się zmienia, pewne fundamenty relacji rodzic–dziecko pozostają stałe: rozmowa, uważność, ciekawość drugiego człowieka i szacunek dla jego odrębności. Tę stałość autorka traktuje nie jako ograniczenie, lecz jako oparcie, które pozwala zrozumieć, że nawet wśród nowych wyzwań dorastanie wciąż przebiega według znanych od pokoleń prawidłowości.

Poradnik dla rodziców

Wielką zaletą książki jest jej praktyczny wymiar, choć nie polega on na gotowych receptach. Szulc prowadzi czytelnika przez kolejne obszary trudności – od konfliktów, przez emocjonalne wybuchy, po problemy szkolne i relacyjne – a każda rozmowa ze specjalistą rysuje możliwe ścieżki postępowania. Nie są to jednak nakazy, lecz sugestie oparte na wiedzy i doświadczeniu, które można przełożyć na codzienne życie w sposób zgodny z własnymi wartościami i stylem wychowania. Warto także docenić sposób, w jaki autorka portretuje rodziców. Nie stawia ich w roli wszechwiedzących przewodników, lecz ludzi, którzy również uczą się i popełniają błędy. Taka perspektywa przynosi czytelnikowi ulgę i otwiera przestrzeń do refleksji – a ta bywa cenniejsza niż jakikolwiek poradnikowy przepis.

Podsumowanie recenzji

Kochaj i pozwól na bunt to książka, która nie obiecuje cudownych rozwiązań. Zamiast tego oferuje solidną wiedzę, spokojne słowo i rozmowy, z których przebija szacunek do dorastającego człowieka oraz do wysiłku rodziców. W czasach pełnych pośpiechu i skrajnych opinii taka publikacja stanowi wartościowy przewodnik. Przypomina, że towarzyszenie nastolatkowi wymaga cierpliwości, konsekwencji i gotowości do wysłuchania – elementów, które pozostają niezmienne mimo zmieniających się okoliczności. Tym samym to poradnik przede wszystkim dla rodziców, ale nie tylko – warto, by sięgnęli po nią również nauczyciele, pedagodzy, bowiem takie wieloaspektowe, holistyczne spojrzenie na nastolatka i system w którym funkcjonuje, ułatwia jego zrozumienie i towarzyszenie mu w trudnej niekiedy dla obu stron codzienności.

Justyna Gul,

Qultura słowa