Małgorzata Warda jest artystką o wielu twarzach – pisarką, malarką i rzeźbiarką, ale najbardziej znana jest z twórczości pisarskiej. Jej debiut w tej dziedzinie miał miejsce w 2005 roku. Tworzy literaturę obyczajową, romanse, kryminały, sensację, ale także literaturę młodzieżową i dziecięcą oraz teksty piosenek.

W październiku ukazała się wydana przez wydawnictwo Zaczytani jej kolejna powieść młodzieżowa Kłamca, do której inspiracją były autentyczne wydarzenia.

Zarys fabuły

Fabułę opowieści Kłamca stanowi opis kilkunastu dni z życia dwóch czternastolatków: Nikodema i Piotra, uczniów jednej z gdyńskich podstawówek. Narratorami w powieści są sami chłopcy, którzy na zmianę opowiadają o swoich przeżyciach. Wychowywany tylko przez mamę Nikodem jest jednym z najpopularniejszych uczniów w klasie i gwiazdą szkolnej drużyny siatkówki. Pewnego dnia z mieszkania zniknęła jego mama zostawiając go z psem i niewielką ilością gotówki. Przerażony chłopiec, aby ukryć jej nieobecność zaczyna kłamać. Piotr po rozwodzie rodziców musiał zmienić szkołę i przyszedł do klasy Nikodema. „Nowemu” jest trudno, więc nie sprostował kłamstwa młodszego kolegi na temat swojego ojca. W obu przypadkach za pierwszym kłamstwem pojawiły się kolejne.

Skutki kłamstwa

Adresatami powieści są nastolatki, którym autorka, wykorzystując konkretne życiowe sytuacje, przybliża pojęcie kłamstwa i pokazuje jego konsekwencje. Nikodem i Piotr nie umieli poradzić sobie ze swoimi problemami i zakłamywali rzeczywistość. Nie mogli lub nie chcieli poprosić o pomoc w sytuacji, w której się znaleźli i skorzystali z pierwszej opcji, która im się nasunęła. Jednak pierwsze kłamstwo pociągnęło za sobą kolejne doprowadzając do coraz większych problemów. Konsekwencją mówienia nieprawdy były nie tylko kolejne kłamstwa, ale także problemy życiowe i emocjonalne. U Nikodema strach przed ujawnieniem kłamstw wzmagał agresję. Z kolei u Piotra lęk. Każdy musiał także zachowywać się w sposób potwierdzający jego kłamstwa. Książka Kłamca stanowi dobry materiał do refleksji dla osoby czytającej. Ciekawe będzie wspólne szukanie odpowiedzi na pytania: dlaczego ludzie kłamią, jak rozpoznać kłamcę czy jakie są skutki kłamstwa. Można się także zastanowić nad innymi sposobami zachowań w sytuacji w jakiej znaleźli się obaj chłopcy.

Lektura wartościowa dla dorosłych

Obok kłamstwa w książce pojawiają się także inne, ważne dla młodzieży problemy takie jak relacje z rodzicami, rozwód rodziców, samotne rodzicielstwo, relacje rówieśnicze w klasie i szkole, zainteresowanie płcią przeciwną, zaufanie do innych, umiejętność proszenia o pomoc.

W Kłamcy na kolejnych planach pojawiają się także dorośli. Obok odpowiedzialnych i mądrych dorosłych są także tacy jak matka Nikodema. Przekazując naszym dzieciom jakieś wartości, ucząc nich określonego postępowania warto pamiętać, żeby samemu postępować zgodnie z tym, czego wymagamy. Mimo, że publikacja należy do literatury młodzieżowej to uważam, że jest ona bardzo wartościowa także dla osób dorosłych. Przybliża świat naszych dzieci czy wnuków i pomaga poznać ich punkt widzenia na wiele życiowych kwestii, co pozwoli na ich lepsze zrozumienie.

Relacje rówieśnicze

Małgorzata Warda realistycznie odtwarza świat współczesnej młodzieży i relacje rówieśnicze. Bohaterowie zostali wykreowani starannie i bardzo realistycznie. Zarówno Nikodem jak i Piotr zostali są naturalni i prawdziwi, nie pozbawieni wad, ale także z mnóstwem cech pozytywnych. Ich portrety psychologiczne i osobowościowe są szczegółowe i wiarygodne. Obaj mimo tego, że kłamią budzą pozytywne emocje. Choć początkowo wydają się zupełnie różni to na koniec okazuje się, że mają wiele cech podobnych. Sposób pokazania emocji głównych bohaterów sprawia, że z łatwością można poczuć ich rozterki. Myślę, że wielu nastolatków nie będzie miało trudności ze zrozumieniem motywacji jaka kierowała zachowaniami głównych bohaterów. Może nawet będą oni potrafili wskazać w swoim otoczeniu kogoś podobnego do Nikodema czy Piotra. Interesujące są także postacie ich rówieśników z drugiego i trzeciego planu. Osobiście z ciekawością i różnymi emocjami śledziłam losy obu chłopców i zachowania ich kolegów i koleżanek.

Podsumowanie recenzji

Książka napisana jest staranną, poprawną polszczyzną, z użyciem słownictwa charakterystycznego dla języka młodzieżowego. Akcja powieści jest płynna, dynamiczna, przykuwa uwagę i angażuje. W narracji odnajdziemy także opisy dylematów jakie przeżywali obaj chłopcy w związku ze swoim zachowaniem. Fabuła jest dobrze osadzona w realnym świecie, interesująca, poprowadzona zajmująco i dopracowana w każdym szczególe. Pokazuje dobrą znajomość psychiki nastolatków przez autorkę. Poruszane problemy są ważne w prawidłowym funkcjonowaniu społecznym. Zakończenie jest bardzo wychowawcze. Historię Nikodema i Piotra nie tylko dobrze się czyta, lecz co najważniejsze pozostawia ona dużo materiału do głębszych refleksji.

Kłamca jest bardzo wartościową pozycją o walorach edukacyjnych i poznawczych. Zdecydowanie jest to książka warta przeczytania. Polecam ją zarówno nastolatkom jak i osobom dorosłym.

Elżbieta Molęda