Endometrioza to choroba przewlekła, podstępna i długo pozostająca lekceważoną w kontekście medycyny, choć dotyka ogromnej liczby kobiet. Szacuje się, że zmaga się z nią nawet co dziesiąta kobieta w wieku rozrodczym. Polega na obecności tkanki podobnej do endometrium poza jamą macicy. To prowadzi do przewlekłych stanów zapalnych, silnego bólu, zaburzeń cyklu, problemów z płodnością oraz postępującego wyczerpania fizycznego. Jednak skutki endometriozy nie kończą się na ciele. Długotrwały ból, niezrozumienie ze strony otoczenia, lata diagnozowania i bagatelizowania objawów pozostawiają głębokie ślady w psychice. Choroba ta bardzo często odbiera kobietom poczucie sprawczości, bezpieczeństwa i ciągłości życia. Zmusza je do nieustannej walki – nie tylko z własnym organizmem, lecz także z systemem i społecznymi oczekiwaniami.

Zarys książki

Na tym tle książka Siła kobiet z endometriozą autorstwa Joanny Bożek-Deutsch, opublikowana nakładem Novae Res, jawi się jako lektura niezwykle potrzebna. Jest wyważona i wspera tysiące kobiet w ich codzienności z endometriozą. To nie jest kolejna publikacja medyczna ani poradnik obiecujący szybkie rozwiązania. Autorka świadomie wybiera inną drogę. Skupia się na wewnętrznym świecie kobiet, na ich emocjach, lękach, złości, poczuciu straty. Ponadto na potencjale, który może się z tej trudnej drogi wyłonić. Endometrioza zostaje tu pokazana jako doświadczenie graniczne, które rozbija dotychczasowy porządek życia. Jednocześnie domaga się jego ponownego, bardziej świadomego ułożenia.

Książka ma wyraźny wymiar psychologiczny, a momentami wręcz psychoterapeutyczny. Autorka nie ukrywa, że wiele opisów i refleksji wyrasta bezpośrednio z pracy gabinetowej. Przypadki kobiet, z którymi pracowała, nie są sensacyjnymi historiami ani materiałem ilustracyjnym. Stanowią raczej lustro, w którym czytelniczka może zobaczyć własne doświadczenia. To opowieści o kobietach uczących się na nowo słuchać swojego ciała, stawiać granice, przeżywać żałobę po utraconym zdrowiu czy niespełnionych planach, a także odzyskiwać prawo do gniewu i zmęczenia. Autorka prowadzi je – i czytelniczkę – z uważnością. Ze świadomością, że endometrioza to problem, który wpływa na różne aspekty życia. Od zdrowia fizycznego przez pracę po relacje, w tym relacje intymne. Książka składa się z sześciu rozdziałów. Każdy rozpoczyna się właśnie rozmową z jedną z kobiet zmagających się z chorobą. Historie te opatrzono psychologicznym komentarzem, pomagającym zrozumieć emocje, mechanizmy radzenia sobie z nimi, ale również znaczenie wsparcia otoczenia.

Siła zakorzeniona w akceptacji siebie

Szczególną wartością książki Siła kobiet z endometriozą jest jej ton. Daleki od terapeutycznego banału, unika łatwych pocieszeń i modnych haseł o „sile” rozumianej jako nieustanna dzielność. Siła, o której pisze Bożek-Deutsch, jest zakorzeniona w prawdzie o sobie i akceptacji siebie. To siła wynikająca z uznania własnej kruchości, z rezygnacji z nierealnych oczekiwań i z budowania relacji opartych na autentyczności. Autorka przypomina, że kobieta chora nie musi być heroiczna, produktywna ani wdzięczna za cierpienie. Ma prawo do odpoczynku, do zmiany definicji sukcesu, do życia na własnych warunkach.

Podsumowanie recenzji

Eseistyczna forma książki sprzyja refleksji. Tekst nie pędzi, pozwala się zatrzymać, wrócić do wcześniejszych fragmentów, pomyśleć. To książka, która nie obiecuje uzdrowienia, lecz proponuje zrozumienie — a to często pierwszy i najtrudniejszy krok ku realnej zmianie. Dlatego też książka Siła kobiet z endometriozą to pozycja ważna nie tylko dla kobiet chorujących, lecz także dla ich bliskich oraz dla specjalistów pracujących z pacjentkami przewlekle chorymi. Przypomina bowiem o czymś, co przez lata bywało pomijane: że choroba to nie tylko diagnoza i leczenie, ale całe życie człowieka, które trzeba na nowo poukładać. I że w tym procesie uważność, doświadczenie i szacunek dla przeszłych dróg są równie istotne jak wiedza i nowoczesne narzędzia.

Justyna Gul,

Qultura słowa