Pytania o gospodarkę, plany na wdrożenie nowych ustaw, kwestie polityki społecznej i podejście do różnych ideologii. Brzmi to, jak standardowy wywiad przeprowadzony gdziekolwiek na świecie z przeciętnym politykiem partii rządzącej. Z tą różnicą, że rozmówcą jest nie kto inny, a sam Adolf Hitler.

Wywiady z Hitlerem

Obrażają mnie, mówiąc, że chcę wojny. Wywiady z Hitlerem autorstwa Erica Branca to zbiór konkretnych rozmów kilkunastu dziennikarzy z jednym z największych zbrodniarzy w historii nowoczesnej. Ukazują one pokrętną logikę, argumenty, które tłumaczyły zbrodnicze dążenia. W końcu przekonały naród niemiecki w XX wieku do dokonania ludobójstwa na niespotykaną skalę. Pokazują także hipokryzję Hitlera, próbującego zaświadczyć o swoich dobrych intencjach, kreującego się na pacyfistę nawet po wypowiedzeniu innym krajom wojny. W pewnym sensie jest to po prostu zdumiewające świadectwo. Pokazuje, iż umiejętne zarządzanie własnym wizerunkiem, może zadecydować o szerszym odbiorze w społeczeństwie.

To również książka o samym podejściu Hitlera do prasy. Widać chociażby, że już w tamtych czasach doceniał wpływ mediów na społeczeństwo. Również udzielenie wywiadów było z jego strony starannie zaplanowanym ruchem. Miało na celu przedstawienie za granicą określonych narracji, nie wspominają nawet o wyborze konkretnych dziennikarzy. Sami zaproszeni wielokrotnie wspominali o korektach, dokonywanych pod presją ze stronny administracji dyktatora, czy innych drobnych gestach świadczących o wyreżyserowaniu spotkania pod cele propagandy. Z publikacji wyłania się także późniejszy obraz Hitlera, który ma świadomość, kiedy tą samą prasę może bez konsekwencji zlekceważyć.

Fenomen wielkiego poparcia w narodzie niemieckim

Na przestrzeni kolejnych rozmów można dostrzec także niesamowitą charyzmę Hitlera, która obraca jego największych przeciwników, w pokornych słuchaczy. Wręcz zatrważający jest obraz dziennikarzy, posiadających ogromny dorobek zawodowy i słynących z bezkompromisowego podejścia, ulegających urokowi dyktatora. W pewnym sensie pozwala to także zrozumieć jego fenomen i przyczyny tak wielkiego poparcia w narodzie niemieckim. Co ciekawe, te wywiady nie wyróżniają się jakoś szczególnie na tle innych z tamtego okresu. To okrągłe zdania, które bez problemu mogłyby paść w dzisiejszych mediach i przekonać niejednego obywatela do stawianych tez.

Paradoksalnie, mimo niewątpliwego talentu oratorskiego, publikacja raczej obala legendę Hitlera. Pokazuje, że był on raczej przestraszonym, słabym człowiekiem wierzącym w nierealną wizję rzeczywistości. Kiedy bowiem okazuje się, iż jego potęga, to raczej kreacja medialna, aniżeli realna władza, można spojrzeć na jego postać z właściwą sprawiedliwością. W tym sensie książka Obrażają mnie, mówiąc, że chcę wojny odziera te okrutne, historyczne postacie z warstwy narosłych wokół nich legend. Ukazuje ich w pełnej krasie – jako pokonanych ludzi, a nie mitycznych dyktatorów, żyjących po dziś dzień w umysłach najnikczemniejszych jednostek.

Wydanie książki

Samo wydanie publikacji także zależy na wzmiankę. Nie przeszkadza w lekturze, a wręcz ją uprzyjemnia. Książka została podzielona na kilka sekcji. Każda jest poświęcona innemu aspektowi: od nakreślenia tła historycznego, przez zaprezentowanie samych wywiadów, po ukazanie losów dziennikarzy. Przed każdą z podanych części znajdują się dodatkowe komentarze autora, wspomagające czytelnika w zrozumieniu treści w kontekście przedstawianych faktów. W publikacji zostały umieszczone także dwie wstawki graficzne, zawierające historyczne zdjęcia ze wspomnianych rozmów oraz zdjęcia z sylwetkami reporterów. Te wszystkie zabiegi, wraz z przypisami uzasadniającymi wybory redakcyjne, jak i tłumaczącymi zawiłości dezinformacji uskuteczniane przez hitlerowców, znacząco zwiększają wiarygodność stawianych tez.

Podsumowanie recenzji

Ogółem Obrażają mnie, mówiąc, że chcę wojny to wybitny pokaz hipokryzji, zestawienia rzeczy, które Hitler mówi pełen charyzmy, z faktami historycznymi zupełnie przeczącymi jego ówczesnej optyce. Jednocześnie książka Erica Branca prezentuje studium postaci dyktatora w kontekście jego relacji z propagandą, ukazując nierealną rzeczywistość, gdzie Hitler przedstawiany jest jako postać pozytywna i pomaga doprowadzić mit wszechpotężnego dyktatora do upadku.

Krystyna Kapelewska